Nie śpisz – nie chudniesz

 Temat otyłości jest obecny w debacie publicznej już od wielu lat, a mimo tego liczba osób z nadwagą nieustannie się powiększa. Biorąc pod uwagę zagrożenia, jakie niesie za sobą otyłość, WHO (World Health Organization) uznała ją za jedno z największych niebezpieczeństw dla zdrowia ludzkości. Jest ona groźną chorobą przewlekłą, która nieleczona może prowadzić do rozwoju schorzeń układu krążenia, zaburzeń hormonalnych, cukrzycy typu 2, a ponadto zwiększa ryzyko zachorowania na niektóre nowotworowy. Co istotne, u osób z nadwagą często występują też problemy psychiczne objawiające się w postaci mniejszej odporności na stres, niepokoju, depresji oraz zaburzeń snu. Pragnąc szczegółowo przybliżyć jeden z wymienionych wyżej aspektów otyłości, zajmę się snem i jego rolą w odchudzaniu oraz utrzymywaniu wagi. Jest on tak integralną częścią życia każdego z nas, że z pewnością to właśnie od niego warto rozpocząć wprowadzanie zdrowych dla ciała nawyków, które mogą mieć niemałe znaczenie nie tylko dla zdrowia, ale i samopoczucia.

Na czym polega związek zaburzeń snu z nadwagą?

Na ten temat zostało przeprowadzonych wiele badań, które mówią m.in. o tym, że niska jakość snu może być zarówno przyczyną, jak i konsekwencją otyłości. Tylko ten wniosek pokazuje, jak duże znaczenie dla ciała ma zachodząca podczas snu regeneracja oraz jak rozmaite implikacje może mieć jej brak. Nieprawidłowy sen przejawiający się w zbyt małej liczbie godzin czy niskiej jakości prowadzi w nieunikniony sposób do rozwoju nadwagi – poprzez wpływ na przemiany metaboliczne. Udowodniono, że istnieje ścisły związek między snem a aktywnością hormonów wytwarzanych przez tkankę tłuszczową (leptyny i greliny), których to stężenie jest regulowane właśnie podczas snu. Niewystarczająca liczba godzin snu wpływa na zmianę się ich stężenia – niedobór leptyny zwiększa apetyt, a wzrost zawartości greliny powoduje wzmożone wydzielanie soku żołądkowego, co również go pobudza.

Niewystarczająca ilości snu

Według badaczy spanie za krótko (6,5 h i mniej) może prowadzić nawet do 4-krotnego zwiększenia ryzyka otyłości w wieku młodzieńczym i dorosłym. Nieprawidłowa higiena snu powoduje też realne wzrastanie wartości wskaźnika BMI, będącego jednym z bardziej znanych wyznaczników otyłości. Krótki czas snu, a także zaburzenia jego ciągłości mogą również zwiększać ilość spożywanego pokarmu, prowadząc do przejadania się – zwłaszcza jedzenia emocjonalnego. Co ciekawe, choć niedostatek regeneracji odgrywa duże znaczenie w tyciu, działa to też w drugą stronę. Osoby z nadwagą śpią zwykle po prostu krócej, otyłość może natomiast powodować u nich bezdech senny czy chrapanie.

Problemy ze snem a zaburzenia odżywiania

Jest wiele dowodów na to, że niewłaściwa higiena snu jest bezpośrednio związana ze społeczną presją do jedzenia, bulimią oraz innymi zaburzeniami, a osoby zmagające się z tymi problemami mogą doświadczać trudności ze snem. Aby im zapobiegać, zaleca się przede wszystkim diagnozę i korektę niewłaściwych nawyków, co ma szansę minimalizować nawracające problemy ze snem. Co ciekawe, wykazano też, że zachowania związane z kontrolą masy ciała, np. trzymanie diety, poszczenie czy przyjmowanie tabletek na odchudzanie również wiążą się ściśle z zaburzeniami snu. Jak widać niezdrowa relacja z jedzeniem może objawiać się nie tylko poprzez niedowagę i otyłość, ale też trudności ze snem. Ponadto wykazano także, że niedobór snu (a w efekcie zmęczenie) istotnie wpływa na stymulację apetytu oraz nieprawidłowe nawyki żywieniowe, dlatego to właśnie wypoczęte osoby dokonują zdrowszych wyborów.

Jeżeli chcesz schudnąć pamiętaj o śnie

 Tak jak wspomniałam wyżej, istnieje silny związek między zaburzeniami snu a nadwagą u dzieci, młodzieży oraz dorosłych. Zbyt krótki sen może być zarówno przyczyną, jak i konsekwencją otyłości, a same zaburzenia wpływać mogą m.in. na przemiany metaboliczne. Oprócz tego gorsza jakość jedzenia, zła dieta czy brak aktywności fizycznej są również skorelowane z problemami ze snem. Wierzę, że dla poprawy zdrowia ludzi konieczna jest profilaktyka, która wprowadzana powinna być już od najmłodszych lat, ponieważ to właśnie kształtowane za dziecka nawyki są bardzo często punktem wyjścia w podejmowaniu późniejszych wyborów osób dorosłych.

 Jeżeli zmagasz się z odchudzaniem i pomimo największych starań nie widzisz rezultatów, być może powinieneś przyjrzeć się swojej higienie snu. Troska o właściwą regenerację jest bowiem kluczowa dla zachowania pełni zdrowia oraz doświadczania efektów diet czy treningów. O ile w przypadku dzieci czas przeznaczany na sen powinien wynosić nawet do 11 godzin, wraz z wiekiem może on ulegać skróceniu, przyjmując dla dorosłej osoby około 8-9 godzin. Wszystkich Pacjentów chciałabym zachęcić do zadbania o własny sen – jestem pewna, że przyniesie to wyłącznie pozytywne rezultaty.