Dla kogo izotonik?
Jak wykonać go samodzielnie?
Często zamiast wody wybieracie gotowe napoje izotoniczne. Lubicie ich słodki smak, co sprawia, że z łatwością wypijacie go więcej niż wody. Wybieracie go często niezależnie od swojego stanu zdrowia i stylu życia. Jednak jakie przeznaczenie ma napój izotoniczny i czy jest odpowiedni dla każdego? Czy gotowe, sklepowe izotoniki są warte uwagi?
Przeczytaj!
Napoje izotoniczne spożywane są przez coraz większa ilość osób. Piją je osoby zarówno uprawiające sport, jak takie, które nie mają aktywności fizycznej w ogóle. Czym jest prawdziwy napój izotoniczny?
NAPÓJ IZOTONICZNY
Napoje izotoniczne, a inaczej izotoniki są to napoje, które charakteryzują się tym, że ich stężenie, a więc osmolalność jest taka sama, jak płynów ustrojowych ludzkiego organizmu.
Działanie i cel
Zadaniem izotoników jest dostarczyć do organizmu elektrolity oraz węglowodany. Muszą zostać uzupełnione straty elektrolitów, które zostały utracone podczas intensywnego treningu i/lub znacznego odwodnienia, które może wynikać też z wysokiej temperatury na zewnątrz (np. powyżej 30 stopni). Węglowodany mają służyć dostarczeniu energii oraz pomóc w szybszej regeneracji po aktywności fizycznej.
Przeznaczenie
Ich produkcja rozpoczęła się głównie z przeznaczeniem dla sportowców. W szczególności polecane są, kiedy wysiłek jest dłuższy niż godzina, a jeszcze ważniejsze jest zastosowanie takiego napoju przy wysokiej temperaturze oraz wysokiej wilgotności powietrza. Wtedy to najwięcej traci się wraz z potem różnego rodzaju cennych składników (elektrolitów). Może być stosowany także przed treningiem, aby dać energię do treningu, który ma być intensywny oraz po treningu po to, aby uzupełnić płyny i elektrolity i nie doprowadzić do odwodnienia lub zapanować nad już istniejącym odwodnieniem. Przenika on z łatwością do ludzkich tkanek, osocza i krwi ze względu na wspomnianą powyżej osmolalność więc jest odpowiedni do nawodnienia i dostarczenia brakujących składników na już.
Napój izotoniczny może być zastosowany również u osób chorych, szczególnie gorączkujących jeśli doszło do odwodnienie lub istnieje takie ryzyko oraz w czasie biegunki czy wymiotów.
Czy są zdrowe?
Po pierwszy nie należy mylić ich z napojami energetycznymi! To często się zdarza. Napój izotoniczny w porównaniu do energetycznego ma małą zawartość cukru. Dodatkowo izotonik jest albo w małym stopniu albo wcale nie jest wysycony dwutlenkiem węgla. Jest zdrowy, nawet polecany, korzystny, ponieważ stosuje się go w celu uzupełnienia strat organizmu i niesienia pomocy w regeneracji. Zapobiega zakwasom, bólom mięśni, wyczerpaniu, zmęczeniu, a poprawia wydolność fizyczną organizmu. Podsumowując, są zdrowe jeśli są stosowane te dobrej jakości, o dobrym składzie oraz przez odpowiednie osoby…
Z przeznaczenia głównie po aktywności fizycznej, przy odwodnieniu, podczas wysokich temperatur, zatem czy może go pić każdy?
Najlepiej stosować je po wysiłku fizycznym w celu wyrównania strat. Po krótkie aktywności fizycznej, która trwa do godziny wybierz po prostu wodę.
Napoje izotoniczne nie są zalecane dla osób, które chorują na nerki, ani też osobom odchudzającym się! W przypadku schorzenia nerek, zaszkodzić mógłby zawarty sód w izotoniku. W przypadku osób odchudzających się, nawet ćwiczących organizm korzystałby z energii, która będzie pochodzić z cukrów w izotoniku (miód, cukier, glukoza, fruktoza, maltodekstryna – to cukier! Ma kalorie!). Jeśli skorzysta z cukrów, może nie dojść do wykorzystania nadmiernej tkanki tłuszczowej w celu spalenie jej, co byłoby pożądane w przypadku osób odchudzających się.
Napoje te nie są zalecane również dzieciom. Zarówno ze względu na zawarty cukier i inne składniki. Te inne składniki, to na przykład barwniki (które mogą zaburzać konsentrację u dzieci), konserwanty, stabilizatory, aromaty. Wiele z nich, albo większość jest po prostu szkodliwa, nawet dla dorosłych. Nawet jeżeli mówi się, że dany dodatek E w umiarkowanej ilości nie jest szkodliwy, to jednak zastanów się, jak mówić o umiarkowanej ilości, skoro na każdym kroku w produkcie można znaleźć minimum jeden dodatek E? Dieta dla dziecka powinna być urozmaicona i dostarczyć wszystkich potrzebnych składników.
Oczywiście jeśli dziecko jest aktywne, trenuje jakiś sport, to być może będzie taka potrzeba jednak trzeba wtedy z ostrożnością je stosować. Nie należy podawać dziecku samych izotoników, trzeba wybierać te o dobrym składzie i najlepiej czynność tę uprzednio skonsultować z lekarzem lub dietetykiem.
Skład – jaki powinien być?
Główny składnik izotoników to woda, a z kolei kolejnymi powinny być sód, potas, czasami wapń oraz magnez. Dodatkowo napój uzupełnia się węglowodanami prostymi, a więc fuktozą czy też glukozą, ale może być również maltoza, sacharoza i maltodekstryna.
Prawidłowy napój izotoniczny musi mieć odpowiedni skład. Nie wystarczy, że będzie zawierał wymienione powyżej składniki, ale powinien zawierać je w odpowiedniej ilości. Jakie są warunki, aby jego skład był prawidłowy?
– Węglowodany powinny wynosić około 4-8 % zatem 4-8 g na 100 ml wody. W związku z tym powinien zawierać na przykład 25-30 g miodu pszczelego czy też glukozy na 500 ml wody.
– Ze składników mineralnych przynajmniej powinien znaleźć się sól w ilości 1-2 g równie na 500 ml wody. 1-2 g soli to niewiele, a dokładnie tak zwana „szczypta”.
– Sodu, który jest składnikiem soli powinno znajdować się w nim między 45, a 115 mg na 100 ml wody.
– Dobrze gdyby zawierał magnez, potas, wapń.
– Może zawierać także witaminy (z grupy B, a w tym kwas foliowy) i aminokwasy.
Skład – jaki często jest?
Kupując izotonik należy spojrzeć na skład! Zwróć uwagę na to czy zawiera składniki, które zostały wymienione powyżej. Dodatkowo bacznie przyjrzyj się temu czy zawiera jeszcze jakieś dodatki.
Niestety, ale izotoniki, które można kupić gotowe zawierają w swoim składzie w znacznej większości:
– konserwanty: sorbinian potasu, benzoesan sodu,
– barwniki: błękit brylantowy, żółcień chinolinowa czy żółcień pomarańczowa (dwa ostatnie nawet w składzie opisane są jako powodujące u dzieci zaburzenia w aktywności i skupieniu uwagi),
– stabilizatory: guma akacjowa, żywica roślinna, estry glicerolu, guma arabska,
– aromaty.
Niestety składy dostępnych na rynku izotoników są naprawdę złe. Podaję przykładowy skład izotoniku o złym składzie. Niestety w większości napoje te właśnie taki mają skład.
Przykładowy skład: woda, glukoza, maltodekstryna, kwas: kwas cytrynowy, regulator kwasowości: cytryniany sodu, naturalne aromaty, skrobia modyfikowana, substancje konserwujące: sorbinian potasu, benzoesan sodu, substancje słodzące: acesulfam K, aspartam, witaminy: kwas foliowy, biotyna, kwas pantotenowy, barwniki: tartrazyna (może mieć szkodliwy wpływ na aktywność i skupienie uwagi u dzieci), błękit brylantowy FCF
Poniżej natomiast dwa przykłady izotoników, o dobrym składzie – na poprawę humoru 😊
– OSHEE isotonic drink natural, który w składzie zawiera wodę, cukier trzcinowy, sok z cytryny, sok z grejpfruta i sól.
– i4 Sport, który w składzie zawiera wodę, glukozę, maltodekstrynę oraz kwas cytrynowy. Jednakże ten nie zawiera soli.
Jak przygotować domowy izotonik? To bardzo proste!
Proste jak jego prosty skład!
Składniki
– 1l wody,
– 3 łyżki miodu,
– sok z 1 cytryny,
– ¼ łyżeczki soli obojętnie jakiej,
– można dodać miętę, imbir, dodatek świeżego soku z pomarańczy czy grejpfruta.
Wykonanie.
Składniki wymieszaj i pyszny, zdrowy, bez dodatków E- izotonik GOTOWY!
Artykuł napisała
mgr Katarzyna Kaszyca
