Witamina D – objawy niedoboru
Witamina D jest składnikiem, której niedobór może zaburzać wiele istotnych dla organizmu funkcji i działać na różne układy. Wśród początkowych objawów wymienia się:
- częste zmęczenie,
- skurcze mięśni,
- bóle kończyn,
- większą podatność na różne infekcje.
Często objawy mogą być bardzo nieswoiste lub mało nasilone i mogą być trudne do zidentyfikowania… Niestety długotrwały niedobór może prowadzić do poważniejszych konsekwencji, objawów i chorób. Wśród pozostałych objawów wymienia się:
- choroby kości (np. osteoporoza), problemy z utrzymaniem równowagi, choroby autoimmunologiczne np. cukrzyca typu I,
- osłabienie mięśni,
- choroby układu sercowo-naczyniowego, osłabienie odporności i wyższa zapadalność na infekcje,
- depresja,
- demencja,
- choroby zakaźne,
- dolegliwości żołądkowo-jelitowe,
- ciągłe uczucie zimna,
- zaburzone widzenie,
- bezsenność, częste/utrzymujące się bóle głowy,
- nasilone wypadanie włosów,
- powolne gojenie się ran,
- zwiększone ryzyko chorób nowotworowych.
Niedobór witaminy D, a odchudzanie
Kilka lat do tyłu powstały badania, których autorem był dr Shamalar Sibley z USA i który zbadał zależność między poziomem witaminy D, a występowaniem otyłości. Wyniki jakie otrzymał wykazały, że odpowiedni poziom witaminy D już we wczesnych etapach odchudzania pozwalał na utratę większej ilości kilogramów w porównaniu do osób, które miały deficyt tej witaminy.
Zależność między witaminą D, a odchudzaniem została potwierdzona również przez badaczy kanadyjskich. Stwierdzili, że ludzie, których dieta zawierała większe ilości witaminy D mieli zdecydowanie mniejszy obwód w pasie.
mgr Katarzyna Kaszyca
psychodietetyk, dietetyk kliniczny
Witamina D powoduje przyspieszenie spalania tkanki tłuszczowej. Prawdopodobnie jest to związane ze zmniejszeniem produkcji kortyzolu, który jest hormonem stresu i jest odpowiedzialny za odkładanie tkanki tłuszczowej, szczególnie w okolicy brzucha.
Niski poziom witaminy D powoduje zwiększenie poziomu kalcytriolu i parathormonu. Hormony te sprawiają, że organizm jest bardziej skłonny do odkładania tłuszczu niż spalania. Z norweskich badań wiadomo, iż zwiększony poziom parathormonu zwiększa ryzyko nadwagi, aż o 40 %.
Prawidłowy poziom witaminy D powoduje zwiększone wydzielanie leptyny. Leptyna to hormon, który odpowiada za uczucie sytości. Z badań australijskich naukowców wiadomo, że ludzie, którzy spożyli na śniadanie produkty będące źródłem witaminy D, jak również wapnia mieli zauważalnie mniejszy apetyt w ciągu dobry niż to zwykle bywało.
W jednym z badań z 2019 roku, w którym wzięło udział prawie 950 osób z nadwagą i otyłością wykazano, iż przyjmowanie witaminy D zmniejszało wartość BMI, średnio o 0,32 kg/m2. W jeszcze innym badaniu pacjentów podzielono na 3 grupy. Jedna grupa przyjmowała placebo, druga grupa przyjmowała witaminę D3 w dawce 830 IU (20,75 μg) dziennie, a trzecia w dawce 3300 IU (82,5 μg) dziennie. Po półrocznym okresie zauważono dużą różnicę w spadku nadmiernych kilogramów oraz centymetrów w talii. Najlepsze efekty zaobserwowano u osób, które przyjmowały witaminę D w dawce 3300 IU dziennie. Miały o 4 kg większy spadek niż osoby, które przyjmowały placebo. Z badań wynika również, że osoby, które miały mniejszy poziom witaminy D w organizmie charakteryzowały się wyższą wartością BMI, jak również wyższą procentową zawartością tkanki tłuszczowej w ustroju.
W związku z powyższym biorąc pod uwagę korzyści związane z odchudzaniem jakie niesie ze sobą suplementacja witaminą D3, jak również inne korzyści zdrowotne należy kontrolować poziom witaminy D oraz suplementować ją by utrzymać na odpowiednim poziomie.
Dawkowanie
W skrócie zdrowe dorosłe osoby powinny przyjmować witaminę D3 w dawce 2000 UI dziennie. Suplementacja powinna być zachowana minimum od początku września do końca kwietnia. Jeśli w okresie wiosenno-letnim nie przebywasz na słońcu w godzinach między 11:00, a 15:00 z odkrytym ciałem, to suplementuj witaminę cały rok. Jeśli jesteś osobą z nadwagą albo posiadasz wysoki procent tkanki mięśniowej warto rozważyć przyjmowanie witaminy D w ilości 2000-4000 UI. W sytuacji gdy Twoje BMI wynosi powyżej 30 co oznacza otyłość, to dawka 4000 UI będzie odpowiednia.
Bibliografia
-
https://neuroexpert.org/wiki/witamina-d3-cholekalcyferol/ (17.07.2023)
-
Jarosz M. [red.], Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja, Insty- tut Żywności i Żywienia, Warszawa, 2012.
-
Pilz S., Frisch S., Körtke H., Kuhn J., Dreier J., Obermayer-Pietsch B., Wehr E, Zittermann A. Effect of vitamin D supplementation on testosteronelevels in men. HormMetab Res. 2011 Mar;43(3):223-5.
-
Vitamin D supplementationpromotesweighloss and waistcircumferencereduction in overweight/ obeseadults with hypovitaminosis D – Vigna L., Lonati C.,, Sommaruga D Tirelli A. S.,, Riboldi L. in 22nd EuropeanCongressonObesity (ECO2015), Prague, Czech Republic, May 6-9, 2015: Abstract
-
High Prevalence of Hypovitaminosis D in PostmenopausalWomen with Type 2 DiabetesMellitus – Ivan Risk Jr., Maria Raskova, Via Zika, Jan Skrha, PragueMedical Report / Vol.117 (2016) No. 1, p – 5-17.
-
Gruber B.M. Fenomen witaminy D. PostepyHigMedDosw, 2015; 69: 127-139.
-
DieteryVitamin D and ItsMetabolitesNonGenomicallyStabilize the Endothelium – Gibson CG., et al., PLoS One. 2015; 10(10):CaliNewsLifestyle Magazine 09/2016.
-
Effect of vitamin D supplementation alone on muscle function in postmenopausalwomen: a randomized, double-blind, placebo-controlledclinicaltrial – Cangussu LM. et al., OsteoporosInt. 2015 Oct; 26(10):2413-21
-
Kurowska K.,Antosik K.,Decyk A. Znaczenie witaminy D w zapobieganiu i leczeniu depresji. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu 27(2)2021,121-125.
-
Skibiński J., Pruszkowska-Przybylska P. Zależności między poziomem witaminy D a ilością tkanki tłuszczowej człowieka. KOSMOS 70(1)2021,95-102.